Ένα παράδειγμα «Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου»

«Το Ελληνικό Δημόσιο βρίσκεται στη διαδικασία αξιολόγησης της πλέον κατάλληλης μεθόδου εκμετάλλευσης της διαχείρισής τους και άλλων δικαιωμάτων επί λιμένων και μαρίνων.» Αυτό αναφέρεται στην ιστοσελίδα του Ταμείου Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου (ΤΑΙΠΕΔ) στην ενότητα «Μικρά Λιμάνια και Μαρίνες». Στην συνέχεια αναφέρονται οι σχετικοί Οικονομικοί, Νομικοί και Τεχνικοί σύμβουλοι…

Είναι πλέον κοινώς αποδεκτό ότι είναι ανάγκη να αξιοποιηθεί (επιτέλους) η περιουσία του δημοσίου ώστε να μπορέσουμε σαν κράτος να βάλουμε έστω κάτι στα ταμεία μας. Να ξεκινήσουν κάποια περιουσιακά στοιχεία να αποδίδουν καρπούς και κάποια άλλα να δημιουργηθούν ώστε να δημιουργήσουν τόσο υποδομές προς όφελος όλων μας αλλά και την εν δυνάμει εισροή μετρητών στα ταμεία. Τα ταμεία που καταφέραμε με πολύ κακές επιλογές να τα έχουμε άδεια πλέον… Επίσης, αξιοποίηση από ιδιώτες με στόχο το κέρδος, σημαίνει σωστή λειτουργία και σωστή παροχή υπηρεσίας, πράγμα που λείπει από οτιδήποτε αυτή την στιγμή τελεί υπό την αιγίδα του δημοσίου.

Όλα αυτά λοιπόν είναι προς την σωστή κατεύθυνση. Όμως, μήπως οι πιο πάνω Οικονομικοί, Νομικοί και Τεχνικοί σύμβουλοι λόγο φόρτου εργασίας αλλά και πίεσης ως προς την χρονική παράδοση της δουλειάς τους παρέλειψαν κάποιες λεπτομέρειες στην μελέτη τους; Σαφώς πρόκειται για επιστήμονες και η άποψή τους ίσως να μπορεί με αριθμούς να τεκμηριωθεί. Όμως η βιτρίνα της ατμομηχανής της τουριστικής μας βιομηχανίας δεν είναι απλά αριθμοί. Όταν ο τουρίστας βλέπει εικόνες από Ελλάδα, «αγοράζει» την εικόνα και αποφασίζει το ταξίδι του. Αγοράζει βλέποντας μια βιτρίνα που ο Θεός σε μεγάλο αρτιστικό παραλήρημα δημιούργησε. Μια βιτρίνα που μέχρι τώρα –ελλείψη βασικών τουριστικών έργων υποδομής στην χώρα μας- είναι η μόνη που πουλάει και κατά συνέπεια γεμίζει ταμεία και τσέπες. Αν τα έργα αυτά αλλοιώσουν την βιτρίνα μας τότε τι θα κάνουμε; Θα είναι ικανά τα έσοδα από τα έργα αυτά να αντισταθμίσουν το χάσιμο από μια κακή βιτρίνα;

Ας δούμε ένα συγκεκριμένο παράδειγμα και ας προσπαθήσουμε να ταξιδέψουμε στο μέλλον μετά την ολοκλήρωση των έργων που έχουν προταθεί σχετικά με την βιτρίνα ενός από τα πλέον όμορφα και τουριστικά νησιά της χώρας: την Σκιάθο.

Τα έργα αυτά, αφορούν την κατασκευή μαρίνας σκαφών αναψυχής (υπό τη διαχείριση του ΤΑΙΠΕΔ) και την επέκταση/μεταφορά του επιβατικού λιμανιού (διαχείρισης του Λιμενικού Ταμείου Σκιάθου).

Έργο: Επέκταση επιβατικού λιμανιού δίπλα στο Μπούρτζι.

Οι περισσότερες καρτ-ποστάλ που κυκλοφορούν για την Σκιάθο, απεικονίζουν την θέα που κάποιος βλέπει προσεγγίζοντας το νησί με σκάφος η πλοίο με το Μπούρτζι να δεσπόζει στο κέντρο της φωτογραφίας. Θα συμφωνήσει κανείς ότι το συγκεκριμένο τοπίο μπορεί να θεωρηθεί βιτρίνα για το νησί. Και είναι. Γιατί είναι ένα γραφικό και πανέμορφο θέαμα.

Οι μελετητές προτείνουν την επέκταση  του επιβατικού λιμανιού δίπλα από το Μπούρτζι. Αν παίρνοντας μια καρτ-ποστάλ προσπαθήσει κανείς με το μυαλό του να χτίσει τσιμεντένιους ντόκους δίπλα στα πεύκα του Μπούρτζι, λιμενοβραχίονες που κλείνουν την θέα στο μικρό λιμάνι και να «δέσει» και ένα βαπόρι που να του κρύβει όλη αυτή την θέα με τον όγκο και τον καπνό από τα φουγάρα του τότε ίσως να προβληματιστεί…

Μήπως αυτοί που έκαναν τα σχέδια, δεν έχουν υπάρξει τουρίστες στην ζωή τους;Μήπως δεν έκαναν μια αυτοψία στο μέρος και απλά πήραν τους χάρτες, είδαν που βολεύουν τα βάθη και αποφάσισαν  ότι εκεί θα δέσουν τα βαπόρια; Το τοπίο το έλαβαν υπόψη τους; Τις υπόλοιπες λειτουργίες του λιμανιού; Τις χρήσεις γης; Από πού θα περάσει το τριαξονικό που μόλις κατέβηκε από το βαπόρι; Από μπροστά από τις καφετέριες και τον κόσμο που κάνει –ή προσπαθεί να κάνει- διακοπές;

Η δεύτερη επιλογή; Μιαπου καταστρέφει τις Πλάκες και το μόνο μέρος του χωριού της Σκιάθου που ακόμα κρατάει λίγο παραδοσιακό χρώμα…

Αν λοιπόν κανείς ξεκινήσει να υποψιάζεται, ότι αυτά που έχουν σχέση με ομορφιά, φινέτσα και νοικοκυροσύνη δεν αφορούν αυτούς που μελετούν και αποφασίζουν, καλό θα ήταν να σκεφτούν ορισμένα απλά πράγματα που έχουν σχέση με την πράξη, την καθημερινότητα αλλά και τα ταμεία μακροπρόθεσμα:

  • Στην θάλασσα, τα πράγματα πολλές φορές δεν έρχονται όπως τα θέλουμε… Κοντά σε λιμάνια, συχνά πυκνά προκύπτουν θαλάσσια ατυχήματα, αφού είναι περιοχές με αυξημένη κυκλοφορία. Για σκεφτείτε πως νιώθουν οι κάτοικοι στο Giglioπου ξυπνούν κάθε πρωί και βλέπουν το μισοβυθισμένο CostaConcordiaνα τους κρύβει την θέα και να μην γνωρίζουν πότε και αν ποτέ θα καταφέρει να φύγει από εκεί. Σκεφτείτε πόσο τυχεροί –μέσα στην ατυχία τους- ήταν οι Σαντορινιοί που το λιμάνι τους ήταν σε σημείο μακριά από παραλίες και την χώρα τους όταν βυθίστηκε εκεί το SeaDiamondκαι για μήνες ξέβραζε τοξικά υγρά, πετρέλαια και σκουριές.
  • Το μεγαλύτερο ποσοστό του κόσμου που επιλέγει να περάσει τις διακοπές του με σκάφος, συνήθως νοικιάζει κάποιο μικρό σκάφος. Με αυτό προσπαθεί να ξεκουραστεί και να ξεχάσει τις έννοιες της καθημερινότητας. Φτιάχνοντας την μαρίνα κοντά σε σημείο που δένουν μεγάλα βαπόρια (βάση της μελέτης του ΤΑΙΠΕΔ), ξεκινάμε να του προσθέτουμε προβλήματα: Θόρυβο, καυσαέριο, απόνερα, άγκυρες που ξεσέρνουν, κλπ. Γιατί να το κάνουμε αυτό και να υποβαθμίσουμε εν τη γενέσει του ένα έργο πνοής που λείπει από το νησί, και που θα αναβαθμίσει την ποιότητα του κόσμου που το επισκέπτεται;
  • Πέρα από τους Σαντορινιούς, και οι Μυκονιάτες μετέφεραν –με πολύ κόπο- το επιβατικό τους λιμάνι μακριά από την πόλη τους. Τυχαία, και τα δυο είναι τα κορυφαία νησιά μας σε αξία brand. Οι λόγοι που το κατάφεραν αυτό φαίνονται από κάθε τους κίνηση που είναι γενικά νοικοκυρεμένη και μελετημένη. Γιατί λοιπόν επέλεξαν την μεταφορά μακριά από την πόλη τους; Μήπως γιατί δεν ήθελαν αυτοκίνητα, νταλίκες, καυσαέριο και κίνηση να ενοχλούν τον επισκέπτη τους που απλά θέλει να κάνει μια βόλτα στο γραφικό τους λιμάνι; Μήπως μελετώντας τις χρήσεις γης του νησιού τους αλλά και την πρακτική του θέματος, προσπάθησαν να κάνουν και την ΔΙΚΗ τους ζωή πιο ανθρώπινη, πέρα από αυτή του επισκέπτη;
  • Δίπλα από την Σκιάθο, στην Σκόπελο, γίνεται τα τελευταία χρόνια το κύπελλο βορείου Αιγαίου από τότε που σταμάτησε να γίνεται στην Χαλκιδική. Φέτος θα γίνει και το πανελλήνιο πρωτάθλημα ανοικτής θαλάσσης εκεί. Η Κέρκυρα προσπαθεί φέτος να ξεκινήσει έναν αγώνα με μεγάλα σκάφη. Η Μαγιόρκα, το Capri, η Σαρδηνία και άλλα νησιά παραδοσιακά φιλοξενούν τις μεγαλύτερες διοργανώσεις που υπάρχουν στην ιστιοπλοΐα. Όλα τα μέρη για κάποιο λόγο προσπαθούν να φιλοξενήσουν ιστιοπλοϊκές διοργανώσεις. Μέρη τα οποία δεν μπορούν να φτάσουν την Σκιάθο ούτε σε φυσικό κάλλος ούτε σε ποιότητα θαλασσίου στίβου. Φυσικά είναι περιποιημένα και νοικοκυρεμένα και γι αυτό και επιλέγονται. Έχουν επίσης όλα όσα μπορεί να χρειάζεται ένα αγωνιστικό σκάφος στην διοργάνωση: μαρίνα, travellift, μαγαζιά με ανταλλακτικά, κλπ. Ένα είναι σίγουρο: ΟΛΟΙ οι αθλητές και οι ιδιοκτήτες έχουν βαρεθεί τα ίδια και τα ίδια μέρη. Γιατί λοιπόν να μην εκμεταλλευτεί η Σκιάθος την ευκαιρία αυτή και να ξεκινήσει να μαζεύει την αφρόκρεμα του πρωταθλητισμού κάθε χρόνο για μερικές ημέρες; Τα οφέλη; Δημοσιότητα: Όλα τα διεθνή μέσα ενημέρωσης θα έρχονται στο νησί και θα το προβάλλουν. Τζίρος off-season:Πλήθος αθλητών, θεατών συνοδών και τεχνικού προσωπικού θα έρχονται στο νησί την περίοδο των αγώνων. Ποιότητα επισκεπτών: Οι ιδιοκτήτες των σκαφών αυτών που πρωταγωνιστούν σε αυτά τα πρωταθλήματα, είναι Βασιλείς, ιδιοκτήτες τραπεζών και επιφανείς επιχειρηματίες. Όλο και κάτι θετικό θα «αφήσει» στο νησί μια τέτοια επίσκεψη… Το ίδιο και οι θεατές που είναι γνωστοί ηθοποιοί, τραγουδιστές, κλπ. Ας μην ξεχνάμε ότι οι προϋπολογισμοί των ομάδων αυτών και των πρωταθλημάτων αυτών είναι παρόμοιοι της Formula 1… Φτιάχνοντας λοιπόν στοιχειώδη υποδομή, η Σκιάθος έχει κάτι που ΚΑΝΕΝΑ μέρος στον κόσμο δεν έχει. Έχει κάτι που άλλα μέρη επενδύουν μεγάλα ποσά για να αποκτήσουν και που είναι πολύ σημαντικό στην εποχή μας: ΦΥΣΙΚΗ ΚΕΡΚΙΔΑ για θεατές, δημοσιογράφους και συνεργεία! Στήνοντας τον στίβο στην περιοχή που ορίζεται από το Καλαμάκι, τον Τσουγκριά και την πόλη, μπορεί πλήθος κόσμου να παρακολουθεί τους αγώνες και να απολαμβάνει μοναδικό θέαμα από την στεριά. Και τι σχέση έχει αυτό με την θέση του λιμανιού; Απλό: Κανένας στίβος δεν μπορεί να στηθεί σε περιοχή που υπάρχει συχνή κυκλοφορία από πλοία…

Μπορεί κανείς να γράψει ολόκληρη λίστα με επιχειρήματα γιατί ένα επιβατικό λιμάνι πρέπει να είναι μακριά από την πόλη, ειδικά σε ένα τουριστικό μέρος σαν την Σκιάθο. Το ίδιο και για τους λόγους για τους οποίους δεν πρέπει να γίνουν τόσο μεγάλες και καταστρεπτικές παρεμβάσεις στην βιτρίνα του νησιού. Το ότι οι λιμενοβραχίονες που προτείνονται για το μικρό λιμάνι θα διαταράξουν την οικολογία της περιοχής πέρα από την αισθητική, στην Ελλάδα –και την Σκιάθο- του σήμερα δεν έχουμε μάθει να το σκεπτόμαστε. Το ότι η αισθητική και το χρώμα του νησιού θα υποβαθμιστεί ακόμα περισσότερο, ούτε αυτό το σκεφτόμαστε. Αυτοί όμως που τράβηξαν κάποιες γραμμές πάνω σε ένα χαρτί, δεν ήταν υποχρεωμένοι να κάνουν και αντίστοιχες μελέτες για την οικολογία του θέματος, για την χρηστικότητα αλλά και για την αισθητική του τόπου;

Μιλώντας δε για χρηστικότητα, με την μεταφορά του επιβατικού λιμανιού στο Μπούρτζι, ποια από τα σημερινά προβλήματα στην λειτουργία του λιμανιού λύνονται;

Μήπως λύνεται το κυκλοφοριακό πρόβλημα τους καλοκαιρινούς μήνες μέσα στο χωριό; Αντίστοιχα, και το εμπορικό λιμάνι της Σκιάθου βρίσκεται παράτυπα δίπλα στον αεροδιάδρομο.

Γιατί λοιπόν οι μελέτες δεν συνηγορούν στο αυτονόητο που θα διαφυλάξει και την βιτρίνα του νησιού;

Την μεταφορά δηλαδή εμπορικού και επιβατικού λιμένα κάπου μακριά . Κάπου που δεν θα ενοχλείται τόσο η ζωή κατοίκων και επισκεπτών, όσο φυσικά και η οικολογία του τόπου.

Συμπέρασμα; Επιβατικό και εμπορικό λιμάνι ΝΑΙ. Είναι κλειδί για την επικοινωνία του νησιού με την ενδοχώρα και την ανάπτυξη του τουρισμού. Όμως σε μέρος που να μην βλάπτει την εικόνα του νησιού και να μην υποβαθμίζει την ποιότητα ζωής των τουριστών και το κυριότερο, των μόνιμων κατοίκων του νησιού.Επίσης στημένο με τρόπο λειτουργικό τόσο για τα καράβια όσο και για τους επιβάτες και τα οχήματα.

Έργο: Σχεδιασμός μαρίνας σκαφών αναψυχής.

Αντικειμενικά ένα έργο που λείπει και που θα αναβαθμίσει τόσο σε ποιότητα όσο και σε ποσότητα τον τουρισμό στο νησί. Ένα έργο που θα βοηθήσει το νησί να φιλοξενήσει ιστιοπλοϊκές διοργανώσεις και που θα γίνει πόλος έλξης για τον μοντέρνο yachtsman. Ορισμένα από τα οφέλη αναλύθηκαν παραπάνω και ίσως να έχει έρθει η ώρα να δει κανείς αν και εδώ οι μελετητές του ΤΑΙΠΕΔ αυτή την φορά, αγνόησαν κάποια από τα δεδομένα:

Ο επισκέπτης του νησιού που επιλέγει να κάνει διακοπές με το σκάφος του και φτάνει στο νησί με αυτό, δεν έχει τρόπο μεταφοράς από και προς την «ζωή» του νησιού (πόλη, μαγαζιά, εστιατόρια, κλπ.) αφού δεν έχει μεταφορικό μέσο μαζί του. Συνεπώς για να έχει επιτυχία η κατασκευή της μαρίνας και να επιλέγεται από τους «σκαφάτους» πρέπει να είναι λειτουργική για αυτούς. Πρέπει να τους εξυπηρετεί. Άρα πρέπει να είναι σε μικρή απόσταση από το χωριό. Έτσι έχει μελετηθεί. Επίσης, με δεδομένο ότι τα 2/3 του φυσικού κόλπου της Σκιάθου προστατεύονται από την χοάνη του αεροδιαδρόμου, το μέρος που μένει να φιλοξενήσει σκάφη είναι ακόμα πιο περιορισμένο.

Αν υποτεθεί ότι οι μελετητές έχουν λάβει υπόψη τους όλα τα περί οικολογίας, εναρμονισμού με το περιβάλλον, λειτουργικότητας και βιωσιμότητας του έργου, προκύπτουν κάποιες «αριθμητικές» παρατηρήσεις οι οποίες σίγουρα εγείρουν ερωτήματα.

Στα πιο κάτω διαγράμματα, το μέγεθος της κάθε κουκίδας συμβολίζει παραστατικά το υπό εξέταση χαρακτηριστικό των μαρίνων που έχει σχεδιάσει το ΤΑΙΠΕΔ. Η θέση της κουκίδας έχει να κάνει με το μέγεθος του νησιού. Κουκίδες που είναι κοντά στην αρχή των αξόνων δείχνουν μικρά νησιά σε μέγεθος και αριθμό κατοίκων. Στο υπόμνημα παρατίθεται και η σειρά με την οποία κατατάσσονται οι μαρίνες στην κάθε περίπτωση.

123

(Στοιχεία από την ιστοσελίδα του ΤΑΙΠΕΔ, http://www.hradf.com)

Ενώ λοιπόν ξεκάθαρα φαίνεται ότι η Σκιάθος είναι από τα μικρότερα νησιά, παρ’ όλα αυτά η μαρίνα της θα είναι η πρώτη σε αριθμό θέσεων, δεύτερη σε επιφάνεια τσιμενταρισμένων χερσαίων εγκαταστάσεων και τέταρτη σε επιφάνεια θαλάσσιας περιοχής που θα καταλαμβάνει. Με «αντιπάλους» νησιά κατά πολύ μεγαλύτερα όπως η Χίος και η Ρόδος, μήπως αντιλαμβάνεται κανείς το παράδοξο που προκύπτει;

Μήπως όπως και στην περίπτωση του εμπορικού λιμανιού σε πρώτη ανάγνωση όλα φαίνονται καλά αλλά όταν κανείς εμβαθύνει στο θέμα βρει κενά στην μελέτη; Η μαρίνα με τις προβλεπόμενες 350 θέσεις ελλιμενισμού είναι φιλέτο για κάθε επενδυτή. Μήπως όμως το θέαμα που θα προσφέρει χαλάσει την βιτρίνα; Μήπως τελικά ο κόσμος που δεν θα έρθει σε ένα χαλασμένο τοπίο είναι περισσότερος από αυτόν που θα έρθει λόγω της μαρίνας;

Συμπέρασμα: Μαρίνα ΝΑΙ. Είναι κάτι που λείπει και που θα αναβαθμίσει το νησί της Σκιάθου αλλά και κάθε νησί. Είναι απαράδεκτο με τόσο μεγάλο μήκος ακτογραμμών να έχουμε τόσο υπανάπτυκτο Yachting. Σε κάθε άλλη Ευρωπαϊκή χώρα της Μεσογείου, υπάρχουν οργανωμένες μαρίνες σε πολύ μικρές αποστάσεις και συμβάλλουν στην ανάπτυξη του τοπικού θαλασσίου τουρισμού. Φιλοξενούν διακοπείς που μη βρίσκοντας τον νησιωτικό πλούτο της χώρας μας απλά λύνουν από την μία μαρίνα και δένουν για ένα Σαββατοκύριακο σε μια άλλη. Τι κάνουν; Απλά δοκιμάζουν τα τοπικά εστιατόρια και ψωνίζουν από την τοπική αγορά. Αυτό και μόνο αυτό τονώνει όλη την τοπική αγορά του Yachting, τον τουρισμό και την εθνική τους οικονομία. Όμως, μαρίνα με σεβασμό στην οικολογία, τις χρήσεις γης του τόπου και την βιτρίνα του. Η οικονομική κατάσταση της χώρας είναι δύσκολη και πρέπει άμεσα να βρεθούν πόροι, επενδυτές, κλπ. Θα γίνει ακόμα δυσκολότερη όμως αν η επόμενη γενιά δεν συνεχίσει να έχει φωτογραφίες από όμορφα τοπία για να στείλει προς εκτύπωση, στα περιοδικά των τουριστικών πρακτορείων στο εξωτερικό.

photo

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

w

Σύνδεση με %s