Πρόσφατα όλη η ιστιοπλοϊκή παρέα σοκαρίστηκε από ένα ιδιαίτερα σπάνιο αλλά ταυτόχρονα πιθανό γεγονός στον χώρο μας. Τον θάνατο μιας Γαλλίδας ιστιοπλόου στο τελευταίο Aegean600. Όσο σοκαριστικό και αν είναι, η ωμή αλήθεια είναι ότι στον αθλητισμό θάνατοι συμβαίνουν. Το ίδιο στην ανοικτή θάλασσα και σε μεγάλους απαιτητικούς αγώνες. Όσα μέτρα και να τηρήσεις.
Κάποιος πρέπει να σταθεί βέβαια στο γεγονός ότι η κοπέλα αυτή συστήθηκε με το υπόλοιπο πλήρωμα την ημέρα πριν τον αγώνα. Η ομάδα από την Ουκρανία, η άτυχη κοπέλα από την Γαλλία, ξεκινούσαν να πάνε έναν δύσκολο αγώνα 600 μιλίων στο Αιγαίο με ένα νοικιασμένο σκάφος υψηλών επιδόσεων….με το οποίο επίσης συστήθηκαν μια μέρα πριν τον αγώνα. Έναν αγώνα που θέλει μήνες προετοιμασίας και προπόνησης… Που ομάδες δεμένες και προπονημένες δεν αποφασίζουν εύκολα να πάνε…
Σε κάθε περίπτωση, μόνο από την πιο πάνω παράγραφο αν διαβάσει κανείς, γίνεται σοφότερος για το τι πρέπει να κάνει -ή καλύτερα να μην κάνει- ώστε η ανθρώπινη ζωή αυτή να μην έφυγε μάταια.
Πρόσφατα στη δημοσιότητα βγήκε ένα δυστυχώς ακόμα πιο σοκαριστικό γεγονός. Αυτό χωρίς απώλεια ανθρώπινης ζωής όμως όχι πολύ μακριά από αυτό… Για όσους παρακολούθησαν τα νέα, 3/8/2024, 8 το βράδυ βγαίνει η πρώτη είδηση για ακυβέρνητο σκάφος στον Κορινθιακό. Μια ώρα μετά επόμενη είδηση ότι ο καπετάνιος είναι ναυαγός στη θάλασσα. Στις 11 το βράδυ η τελική και ευχάριστη είδηση ότι βρέθηκε μέσα στη νύχτα ο κυβερνήτης, μετά από 5 ώρες στη θάλασσα, και ότι είναι ζωντανός παρά τα 5-6 μποφόρ που είχε ο Κορινθιακός εκείνη την ώρα. Οι λέξεις «βράδυ», «θάλασσα», «μποφόρ» και «ζωντανός» δεν συνηθίζονται μαζί στις ειδήσεις. Σώθηκε λόγω τύχης αλλά και ικανότητας.
Πάμε να δούμε τι γινόταν στο σκάφος εκείνες τις ώρες αλλά και τι μαθήματα πρέπει να πάρουμε όλοι μας από αυτό.
Στο σκάφος επέβαιναν τέσσερις νεαροί από 33 ετών και άνω, οι οποίοι το είχαν ναυλώσει για να κάνουν ολιγοήμερες διακοπές. Πλέον με το βιοντίζελ είναι σύνηθες να μένουν τα σκάφη στη θάλασσα. Ειδικά με χαμηλή στάθμη καυσίμου και θαλασσοταραχή. -Άλλη μεγάλη κουβέντα αυτό… -Σβήνει η μηχανή και κάνουν πανιά. Αργότερα, ανεβαίνει πολύ ο άνεμος και ο κυβερνήτης προσπαθεί να μειώσει ιστιοφορία για να είναι οι επιβαίνοντες πιο άνετα. Οι επιβαίνοντες με τη συνθήκη αυτή…εξωτερίκευαν τον εσωτερικό τους κόσμο… Εκεί συνέβη και το ατύχημα. Ο κυβερνήτης χωρίς να το καταλάβει βρέθηκε στη θάλασσα και τους φώναξε «ρίξτε μου ένα σωσίβιο ή ένα από τα μπαλονάκια του σκάφους και πάρτε τηλέφωνο για βοήθεια».
Αποσβολωμένοι τον κοίταζαν και οι τέσσερις να χάνεται πίσω τους στα κύματα και δεν έκαναν τίποτα από τα δύο. Ούτε του έριξαν σωσίβιο, (ενώ τους είχε δείξει που βρίσκονταν), ούτε πήραν τηλέφωνο κάποιον για βοήθεια. Δύο φίλοι του κυβερνήτη, τον πήραν τηλέφωνο στο κινητό για να μάθουν που βρίσκονταν, γιατί ειδικά ο ένας τον περίμενε να συναντηθούν στον πρώτο σταθμό που θα έκανε, ενώ ο άλλος για να μιλήσει μαζί του, όπως κάθε μέρα την ίδια ώρα κατά την προσφιλή του συνήθεια. Και στα δύο τηλεφωνήματα απάντησαν οι νεαροί. Και στους δύο είπαν τα ίδια πράγματα.
Όταν τους ζήτησαν τον κυβερνήτη για να του μιλήσουν, εκείνοι αποκρίθηκαν ότι έπεσε στη θάλασσα. Τους ρώτησαν για την κατάσταση στην οποία βρισκόταν ο ναυαγός όταν τον είδαν για τελευταία φορά κι εκείνοι ούρλιαζαν, «αυτός πάει είναι στη θάλασσα, εμείς κινδυνεύουμε τώρα. Κάντε κάτι να σώσετε εμάς». Θεώρησαν περιττό να ασχοληθούν οι ίδιοι ή κανείς άλλος με έναν άνθρωπο που βρίσκονταν ναυαγός στη θάλασσα. Τον καταδίκασαν σε θάνατο. Τον είχαν ξεγράψει από τη στιγμή που έπεσε στο νερό και μετά. Όλοι έπρεπε να ασχοληθούν με τέσσερις άντρες που είχαν το προνόμιο να βρίσκονται σε ένα σκάφος επάνω, έστω και ακυβέρνητο, με την ασφάλεια που τους παρείχε αυτό το γεγονός και θεωρούσαν πως είχαν προτεραιότητα αυτοί κι όχι ο άλλος που θαλασσοπνιγόταν.
Οι άλλοι, οι απ’ έξω κάλεσαν τις αρχές για βοήθεια. Οι επιβαίνοντες ούτε αυτό δεν μπορούσαν να κάνουν. Τους ζητούσε ο ένας από τους δύο που τηλεφώνησε, να φωτογραφήσουν τα όργανα του σκάφους για να του στείλουν μια φωτό με το στίγμα τους για να εντοπίσει που βρίσκονται κι αυτοί έστελναν το στίγμα του κινητού τους, που έδειχνε συνεχώς ασαφές σημείο σε μια ευρεία θαλάσσια περιοχή, με το οποίο δεν μπορούσαν να εντοπίσουν οι αρχές ούτε αυτούς. Πήγαν και τους βρήκαν ψάχνοντας κατά προσέγγιση. Δεν ήξεραν οι συγκεκριμένοι τύποι, ούτε τι είναι το 112 που τους είπαν να καλέσουν για βοήθεια, το οποίο φυσικά και δεν πήραν ποτέ.
Ακόμα κι όταν βγήκαν σώοι στην ακτή, έδωσαν κατάθεση και δεν ρώτησαν ποτέ τι έγινε με τον κυβερνήτη που αγνοούνταν για πάνω από πέντε ώρες στα νερά του Κορινθιακού. Σαν να μην τους ένοιαζε καθόλου.
Την ίδια ώρα στη θάλασσα, ο ναυαγός προσπαθούσε να επιβιώσει.
Η σωτήρια σκέψη του είναι να προσπαθήσει να κρατηθεί στη περιοχή που είναι οι ρότες των πλοίων. Όταν είδε ένα το οποίο περνούσε κοντά του, προσπάθησε να πέσει κυριολεκτικά επάνω του. Υπολόγισε το από που φυσάει ο άνεμος και φρόντισε να βρεθεί από την προσήνεμη πλευρά του πλοίου. Ήξερε ότι στο σκοτάδι δεν θα τον έβλεπε κανένας όμως ίσως αν πετύχαινε την σωστή γωνία οι φωνές του και με τη βοήθεια του ανέμου να κατάφερναν να φτάσουν στην γέφυρα. Και έτσι και έγινε. Περίμενε την σωστή στιγμή, τον άκουσαν, τον μάζεψαν και στη συνέχεια ήρθε το λιμενικό και τον πήρε από το πλοίο και τον πήγε στο νοσοκομείο για τις πρώτες βοήθειες. Οι λιμενικοί που είναι συνηθισμένοι να μαζεύουν πτώματα, ειδικά μετά από τόσες ώρες, πραγματικά δεν πίστευαν το τι ζούσαν.
Αφού ξεπέρασα το σοκ από τον τρόπο που οι επιβαίνοντες χειρίστηκαν το περιστατικό, με χτύπησε η ωμή πραγματικότητα ότι ο κόσμος πια γύρω μας, και ειδικά η γενιά αυτή, είναι μεγαλωμένη σε μεγάλο ποσοστό να έχει τέτοιες συμπεριφορές. Μια νέα γενιά άνευρη, αδιάφορη για το τι συμβαίνει γύρω της, με έντονο τον ατομισμό και φυσικά χωρίς να νοιάζεται για το συνάνθρωπο. Και προφανώς έτσι, εύκολα διαχειρίσιμη…. Στη συνέχεια ταυτίστηκα γιατί και εγώ είμαι εργαζόμενος στη θάλασσα. Και μάλιστα με μαθητές που δεν έχω ιδέα το πως θα αντιδράσουν αν κάτι μου συμβεί. Μια ακόμα ωμή πραγματικότητα ότι ο προπονητής, είναι παγερά μόνος στη θάλασσα.
Να προσπαθήσουμε μια λίστα για πράγματα που θα πρέπει να μας κάνουν σοφότερους από όλο αυτό;
- Το ντόμινο ξεκίνησε από το βιοντίζελ. Το οποίο έχει περάσει πια στην αγορά από κάποιους με οικολογική συνείδηση που θέλουν να σώσουν τις πολλές ζωές, την ανθρωπότητα και τον πλανήτη αλλά δεν δίνουν δεκάρα για τα δεκάδες σκάφη που μένουν καθημερινά στη θάλασσα βάζοντας σε κίνδυνο τους επιβαίνοντες. Γεμάτο πάντα ρεζερβουάρ, βελτιωτικά σε κάθε γέμισμα, προσοχή όταν ξέρουμε ότι έχει μείνει πολύ καιρό το πετρέλαιο και συχνός έλεγχος στα φίλτρα είναι μια πρώτη λύση.
- Το σωσίβιο όταν κάποιος είναι μόνος του και στο σκάφος δεν υπάρχει άλλος με επαρκείς γνώσεις, υπό προϋποθέσεις μπορεί να βοηθήσει. Δεν έχει περάσει σαν μέτρο αυτοπροστασίας επαρκώς στην κοινότητα και ίσως πρέπει. Αν οι ώρες του ναυαγού στη θάλασσα δεν ήταν 5 αλλά 10 και συνέχιζε να έχει τις αισθήσεις του θα του γινόταν η ζωή πολύ πιο εύκολη.
- Όταν ξεκινάει η κατανάλωση αλκοόλ -ή άλλων ουσιών- από τους επιβαίνοντες ο κυβερνήτης είναι αυτός που πρέπει να βάλει φρένο. Πρέπει οι επιβαίνοντες στο ταξίδι να μπορούν να είναι «εκεί». Πρωτίστως για την δική τους ασφάλεια.
- Η ενημέρωση ασφαλείας είχε γίνει και εκείνη την ώρα δεν φάνηκε χρήσιμη. Ίσως όταν οι συνθήκες γίνονται περίεργες να πρέπει να γίνεται μια επανάληψη. Ακόμα και όταν είναι καλές οι συνθήκες ίσως να πρέπει να γίνεται μια χαλαρή κουβέντα-επανάληψη. Καλό είναι να μεταφέρει ο κυβερνήτης στους επιβαίνοντες το τι συνθήκη επικρατεί και να τους κάνει προσεκτικούς όταν πρέπει και όχι ανέμελους.
- Για να πήραν απόπλου, κάποιος ακόμα από τους επιβαίνοντες θα είχε δίπλωμα. Αυτόν ο κυβερνήτης του ναύλου πρέπει να τον έχει μάλλον από κοντά και να σιγουρέψει ότι όταν χρειαστεί θα είναι χρήσιμος. Ακόμα και μάθημα να του κάνει. Στα βασικά.
- Ένα σκονάκι για το τι κάνουν οι επιβαίνοντες σε περίπτωση κινδύνου ίσως βοηθήσει. Ένα κομμάτι χαρτί με βασικές οδηγίες πλαστικοποιημένο σε εμφανές σημείο που θα είναι και το πρώτο πράγμα για το οποίο θα ενημερωθούν οι επιβαίνοντες πριν λύσουν. Γιατί κίνδυνος δεν είναι μόνο το να πέσει ο κυβερνήτης στη θάλασσα. Μπορεί να πάθει ανακοπή. Εγκεφαλικό. Κάτι.
- Τα EPIRB, πιο συγκεκριμένα τα PLB, πλέον μπορούν να υπάρχουν πια στο μπρελόκ με τα κλειδιά ή το ρολόι μας. Αν είναι καλή ιδέα να έχουμε πάντα πάνω μας το Leatherman, εξίσου καλή είναι και ένα PLB. Με αυτό το τρόπο θα είμαστε ένα τεράστιο στίγμα στο AIS με το που θα νιώσει το PLB νερό.
- Η πίεση που δημιουργείται μέσα στη σεζόν στους επαγγελματίες του charter καθώς και ο έντονος ανταγωνισμός είναι κακοί σύμβουλοι. Η κόπωση το ίδιο. Πολλές φορές χρειάζεται διπλοέλεγχος τόσο στο τι κάνουμε όσο και στο που πατάμε. Έκλεισες το hatch? Πήγαινε ξανά και δες το. Και δες αν το έκλεισες και καλά. Ξεκίνα να αμφισβητείς τον εαυτό σου και να τον ελέγχεις.