Τα σχοινιά είναι το βασικό στοιχείο επαφής ενός ιστιοπλόου με το σκάφος. Τα έχουμε συνεχώς στο χέρι μας από τη στιγμή που λύνουμε μέχρι που δένουμε και τα χρησιμοποιούμε για να δουλεύουμε συστήματα, να ρυθμίζουμε τα πανιά, να ανεβάζουμε πανιά, κλπ. Ένα σχοινί υπό τάση, είναι ένα γεμάτο όπλο. Αθόρυβο μέχρι να εκπυρσοκροτήσει… 

Η τεχνολογία γύρω από τα σχοινιά έχει κάνει άλματα. Όχι πολύ καιρό πριν,  χρειαζόταν να χρησιμοποιούμε συρματόσχοινα σε μαντάρια ή σκότες για να πετύχουμε αντοχή ή  μικρό λαστιχάρισμα. Πλέον υπάρχουν σχοινιά σε μικρότερη διατομή ακόμα και από το αντίστοιχο συρματόσχοινο που έχουν μακράν καλύτερα χαρακτηριστικά σε αντοχή και λαστιχάρισμα από το συρματόσχοινο. Μικρές διατομές σημαίνουν μικρό βάρος, ευκολία στη χρήση, λιγότερη αντίσταση αν το σχοινί είναι εκτεθειμένο στον άνεμο, ανάγκη για μικρότερα ράουλα και βίντζια, λιγότερος όγκος στην αποθήκευση, κλπ. Όλα αυτά είναι απόρροια της  εξέλιξης που οδηγείται από την αγωνιστική ιστιοπλοΐα τα οφέλη της οποίας ζει ο καθένας μας στη θάλασσα, ότι ιστιοπλοΐα και αν κάνει.

Οι επιφάνειες των πανιών είναι μεγαλύτερες και μαζεμένες σε λίγα, πολύ μεγάλα πανιά αντί για περισσότερα μικρά με το δυνατόν λιγότερα σχοινιά να χρειάζονται για τον έλεγχό τους. Αυτό εξυπηρετεί και τη μόδα για όμορφα λιτά cockpit χωρίς να φαίνεται σχοινί κάπου. Παρότι χρειαζόμαστε λιγότερο σχοινί, και μάλιστα το όσο χρειαζόμαστε δεν το βλέπουμε κιόλας, τα φορτία, στο όσο σχοινί μένει, είναι πολλαπλάσια. Ταυτόχρονα τα μεγέθη στο στόλο που αγωνίζεται έχουν μεγαλώσει και πλέον εισάγονται στο καλεντάρι και αγώνες με super yachts στα οποία οι δυνάμεις στα σχοινιά είναι ασύλληπτα μεγάλες. Τα σκάφη αυτά έχοντας αρκετές ανάγκες σε χέρια, συνήθως βρίσκουν πλήρωμα ιστιοπλόους τριγώνου που ίσως να μην έχουν καταλάβει τις δυνάμεις που παίζουν γύρω τους ώστε να είναι πιο προσεκτικοί… Ακόμα και έμπειροι ιστιοπλόοι που μπαίνουν σε πολύ μεγαλύτερα σκάφη με τα σχετικά βοηθήματα (μεγαλύτερα ηλεκτρικά/υδραυλικά βίτζια) δύσκολα αντιλαμβάνονται σε πρώτο χρόνο τις δυνάμεις. Δυνάμεις που αν δεν τις ελέγξεις μπορούν να γίνουν καταστροφικές και να κάνουν ρίξουν ένα κατάρτι ή ακόμα χειρότερα να χτυπήσουν κάποιον από το πλήρωμα.

Ένα τυπικό 50:1 βίτζι, που βρίσκεται κατά κόρον σε σκάφη 40 πόδια, για 25 κιλά δύναμη που θα του βάλεις στη μανέλα θα τραβήξει ένα φορτίο 1250 κιλά. Αν στην άκρη του μανταριού κρεμόταν μια Mercedes C180 αντί για τη τζένοα, σίγουρα θα σου τραβούσε τη προσοχή…

 Μια καλή πρακτική, ειδικά αν έχουμε νέο κόσμο στο πλήρωμα είναι το να μη ξεχνάμε ένα σύντομο briefing για το σκάφος, τις δυνάμεις ή το τι να προσέξουν. Επίσης το να έχουμε σαν πλήρωμα συζητήσει και κάποια what-if σενάρια δεν είναι κακό. Για κάποιους μπορεί να είναι αυτονόητα όμως για κάποιους όχι. Σε περιβάλλον αγώνα θα μας βοηθήσει, μετά από μια στραβή, να συνεχίσουμε το δυνατόν πιο άμεσα να τρέχουμε. Για παράδειγμα να έχουμε συμφωνήσει ότι με το που θα κοπεί η σκότα της τζένοας, αμέσως κάνουμε τακ και αλλάζουμε την κομμένη. Παράλληλα δεν αμελούμε να τονίσουμε ότι δεν πάει κάποιος να προσπαθήσει να πιάσει τη τσούντα που φυλλάρει γιατι θα σκοτωθεί… Το αντίθετο, κρατιέται μακριά.

Τα βίτζια και ο χειρισμός τους είναι ένα ακόμα μεγάλο κεφάλαιο. Για να πάρουμε τα μπόσικα γρήγορα και να μην καβαλήσουν οι βόλτες πρέπει να έχουμε όχι παραπάνω από 3 βόλτες. Μετά όμως για να βάλουμε τάση, χρειάζεται να γεμίσουμε το δυνατόν το τύμπανο. Με προπόνηση θα καταφέρνουμε όσο αυξάνει το ζόρι όσο παίρνουμε μπόσικα να καταφέρνουμε να βάζουμε και βόλτες ταυτόχρονα. Βασικός κανόνας τα χέρια μακριά από το βίτζι, ποτέ δάχτυλα κοντά στα σημεία εισόδου και εξόδου του σχοινιού και πάντα όταν βάζουμε ή βγάζουμε βόλτες με το άλλο χέρι αγκαλιάζουμε εξωτερικά το βιτζι ώστε να παραμείνει σταθερό το σχοινί την ώρα αυτή. Καλή πρακτική είναι πάντα όταν παίρνουμε κάποιο σχοινί από ένα φρένο, να έχουμε και μια βόλτα στο βίτζι ώστε αν για κάποιο λόγο ξαφνικά πάρει ζόρι να υπάρξει κάποιος έλεγχος και χρόνος για αντίδραση. Π.χ. να κλείσει το φρένο. Το ίδιο και όταν πας να λασκάρεις κάτι ώστε να μπορείς να το κάνει ελεγχόμενα.

Κάτι ακόμα που πρέπει πάντα ο ιστιοπλόος να έχει στο νου του είναι το ότι κάποιες φορές απλά πρέπει να αφήσει το σχοινί να φύγει. Το να προσπαθήσεις να κρατήσεις κάτι που έχει δύναμη τόνων είναι ουτοπιστικό…και οδηγεί νομοτελειακά σε έγκαυμα ή και ακρωτηριασμό. Θα γίνει κάποια ζημιά έτσι όμως θα βρίσκεσαι εκεί αρτιμελής ώστε να μπορείς να βοηθήσεις στο recovery. Διαφορετικά το πλήρωμα θα έχει ένα ακόμα πρόβλημα να αντιμετωπίσει πέρα από το σκάφος και αυτό θα είσαι εσύ…

Το να κάνεις πάντα στην αρχή της μέρας μια βόλτα στο σκάφος και να ρίχνεις μια ματιά σε ότι μπορεί να πέσει το μάτι είναι βασικό. Μήπως κάποιο σχοινί έχει βερίνα; Μήπως κάποιο είναι φθαρμένο; Μήπως έχει κάποιο fitting ζημιά ή είναι απλά στριμμένο; Ότι δεις, φτιάξεις, νεττάρεις ή διορθώσεις θα σε γλιτώσει μετά. Το νεττάρισμα επίσης σώζει! Μην ησυχάζεις αν όλες σου οι σκότες ή τα μαντάρια δεν είναι νέττα. Προφανώς δεν είναι αυτό που σε ταξιδεύει και προτεραιότητα είναι το οτιδήποτε σε πάει γρήγορα εκείνη τη στιγμή. Π.χ. να κρεμαστείς ή να ρυθμίσεις κάτι. Όμως είναι ζωτικής σημασίας να βρεις «νεκρό χρονο» να νεττάρεις πριν χρειαστούν τα σχοινιά.  

Πάντα όταν ταξιδεύεις πρέπει να σκέφτεσαι αν εκεί που κάθεσαι είσαι ασφαλής. Σκέψου για παράδειγμα αν κοπεί η σκότα ή αν του φύγει από τα χέρια του trimmer, θα σε χτυπήσει; Αν ναι κάτσε εκεί μόνο για όσο είναι απόλυτα απαραίτητο. Το θέμα δεν είναι όμως μόνο τα σχοινιά. Μπορεί να ανοίξει κάποιο κλειδί ή να τιναχθεί ένα παλιό ράουλο. Για παράδειγμα μπορείς να δουλέψεις μπαλόνι έχοντας τα πόδια σου έξω από το ράουλο του γκάι και όχι από μέσα. Κάνεις δουλειά στη πλώρη και έχετε ανοικτό κάποιο flying sail πως ένα stay sail? Αν ξεκλειδώσει από κάτω και τιναχτεί προς τα που θα πάει; Ε, μη κάθεσαι εκεί… 

Η σχέση σου με τα σχοινιά και γενικότερα το running gear του σκάφους πρέπει να ξεκινάει από πριν τη σεζόν. Το κάθε σχοινί που υπάρχει στο σκάφος έχει και το ρολό του. Με βάση αυτό το ρόλο, το μέγεθος και το είδος του σκάφους αλλά και το πλήρωμα του, το σχοινί αυτό πρέπει να έχει κάποια χαρακτηριστικά. Αντοχή, λαστιχάρισμα, χρώμα, διατομή, κάλυμμα ή όχι, μαλακό ή όχι κάλυμμα, ευκαμψία, βάρος, κλπ. Συζήτησε με το πλήρωμά σου, με κάποιον έμπορο και ψάξου για να δεις τι πρέπει να αγοράσεις. Και αν πρέπει πάντα να αγοράσεις.

Τέλος, μάθε γάσες. Το σχοινί υποφέρει στα σημεία που έχει κόμπους. Και μάλιστα μόνιμους. Είναι τα σημεία που είναι το πιθανότερο κάποιο σχοινί να κοπεί. Σημεία τριβής, συνεχούς δουλέματος σε ράουλα ή φρένα και γενικότερα σημεία που το σχοινί γωνιάζει είναι red flags!